આકાશવાણી

આજના વર્તમાનપત્રની આ હેડલાઈન વિશે આજ સુધી કોઈ જાણકારી નહોતી પણ એવું વાંચ્યું કે 158 વર્ષ જૂનો કાયદો રદ થયો ત્યારે પણ એ કાયદા વિશે માહિતી નહોતી એટલે જેના અસ્તિત્વ વિશે સભાન ન હોઈએ તેના રદ થવાથી કંઈજ ફરક ના પડે . પણ હા જાણ્યા પછી જરૂર ફરક પડી શકે .

સાદી સમજ કે ભારતમાં પુરુષે આચરેલા વ્યભિચારને અપરાધ નહીં ગણાય પણ છૂટાછેડા માટે માન્ય ગણાશે …જે આજ સુધી માત્ર પુરુષો માટે અપરાધ ગણાતો હતો .સ્ત્રીને પુરુષ ની સંપત્તિ ગણવામાં આવતી વગેરે વગેરે…સ્ત્રી વ્યભિચાર કરી જ ન શકે એટલે જો કરે તો એના માટે પણ પુરુષ જવાબદાર આવું કંઈક …

શું વ્યભિચારી ને અપરાધ બોધ હોય છે ???

આ વાત એટલે લખી કે ગઈકાલે આકાશવાણી નામની એક ફિલ્મ જોઈ . જોકે આવી ફિલ્મ હશે એ પણ ખબર નહોતી .

એક પરિવારની વાર્તા . બે દિકરીઓ જુવાન અને માતા પિતા . નાની દીકરી નામે વાણીને કોલેજમાં એક છોકરો નામે આકાશ સાથે દોસ્તી થાય છે અને એ દોસ્તી પ્રેમમાં પરિણમે છે . સાથે જીવન વિતાવવાના મેઘધનુષી સ્વપ્ન જોતા ગ્રેજ્યુએશન પૂરું થાય છે અને આકાશ પરદેશ ભણવા જાય છે . વાણી એમ બી એ કરવાના સપના સાથે ઘેર પાછી આવે છે . બેઉ પુરેપુરા કમિટેડ હતા , સ્પષ્ટ પણ હતા . નવા નિર્દોષ ચહેરા શોભતા હતા, પાત્રને આત્મસાત કરતા હતા .

વાણીએ ઘેર જઈને માતા પિતાને વાત કરવાનું નક્કી કરી નાખ્યું છે .પણ….

પણ….

એની મોટી બહેન લગ્નના આગલા દિવસે એક ચિઠ્ઠી છોડીને જાય છે કે તે પસંદના છોકરા સાથે ઘર છોડી રહી છે . બધા પર આભ તૂટી પડે છે . સાચી ખોટી દિલસોજી અપાય છે . અને વાણીના લગ્ન એના પપ્પા એક છોકરા સાથે નક્કી કરી દે છે . વાણી માં બાપના પ્રેમ અને દશા જોઈને કંઈજ કહી નથી શકતી અને આકાશને લગ્ન બીજે કરી રહી છે એટલું જ કહી દે છે .

માતા પિતાની લાગણી ને માન આપીને કરેલા લગ્નમાં પતિ સાવ જ વહેમી અને જુનવાણી નીકળે છે જે પત્નીને ફક્ત ઘરકામ અને શૈયસુખનું સાધન માને છે . વાણી ને બધે અરે પિયર જવાની પણ મનાઈ . એને આગળ ભણવા કે નોકરી માટે પણ ના પાડી દે છે .એક વખત ગુસ્સામાં વાણીને ઘરબહાર કાઢી મૂકે છે ત્યારે વાણી માં બાપને ત્યાં જાય છે . પોતાની વ્યથા કહે છે ત્યારે માં બાપ લોક લાજે એને બાળક થતા બધું ઠીક થશે એવી સલાહ માત્ર આપીને પતિને ઘેર પાછી મોકલી દે છે .વાણી લગ્ન પછી સાવ શૂન્યમનસ્ક બનતી જાય છે .

એકવાર એના મામામામી એના ઘેર આવે છે અને બધું સમજી જાય છે . એ વખતે વાણીનો પતિ હૈદરાબાદ જતો હોવાથી પરાણે એને પોતાને ત્યાં લઈ જાય છે . પોતાની લક્ષ્મણ રેખા સમજતી વાણીની મુલાકાત એના દોસ્તો અને પ્રેમી સાથે થાય છે . એ લોકો વાણી ની વ્યથા સમજે છે . એને ખુશ રાખવાનો પ્રયત્ન કરે છે . એનો પ્રેમી આકાશ કહે છે : જો એ લગ્નથી ખુશ હોત તો હું એની જુદાઈ સહન કરી લેત પણ હવે નહીં .

એ લોકોનું મીની વેકેશન વાણીના પપ્પાના ફોન સાથે પૂરું થાય છે . ત્યાં વાણીનો પતિ પણ એને લેવા આવે છે ત્યારે વાણી એની સાથે માબાપના વિરોધ છતાંય છૂટાછેડા માંગે છે . પતિ હાથ ઉપાડવા જાય છે ત્યારે પ્રેમી વચ્ચે આવી જતાં થયેલો ડાયલોગ: મૈને શાદી કરકે ગલતી કી . ઇસ ખાનદાન કા ખૂન હી ગંદા હૈ .

પપ્પા : સુના તુમ્હારે કારન મુઝે આજ ક્યાં સુનના પડ રહા હૈ ???

વાણી : આપકો તો સિર્ફ સુનના પડ રહા હૈ મુઝે તો આપકી ગલતી કો જીના પડ રહા હૈ .

અગર આજ દીદી કે સાથ યે હોતા તો આપ ખુશ હોતે કી તુમને ખુદ કિયા તો અબ ભૂગતો તુમ . પર મેરે સાથ યે આપને કિયા હૈ તો મૈં કયું ઇસે ભુગતું ?? દીદી ને જો કિયા ઉસકી સજા મુઝે ક્યુ ??? વાણી છૂટાછેડા લઈને પ્રેમી આકાશને પરણી જાય છે .

અહીં વ્યભિચાર ક્યાં છે ??? કોનો છે ??? શા માટે છે ??? એ બધા પ્રશ્ન જે કરાયા નથી તે છે તો ખરા જ અને હવે થશે પણ …. પુરુષો ખુશ છે . જો સ્ત્રી કે પત્ની લગ્નેતર સંબંધ રાખશે તો એ પુરુષ અને સમાજ એને પણ ગુનેગાર નહીં ગણેને ????

Advertisements

ગણપતિ મહોત્સવ

આજે ચોથો દિવસ ગણપતિ દેવ આપણાં આંગણે મહેમાન થયા છે .

આપણે ઘેર મહેમાન આવે છે ત્યારે આપણે એમનાથી થોડા વહેલા ઉઠીને નાહી ધોઈને એમની મહેમાનગતિ માં લાગી જઈએ છે . આપણાં પ્રિય મહેમાન હોય એટલે એમના માટે આપણું રૂટિન થોડા દિવસ બદલાઈ જાય છે પણ ખુશી ને કારણે આપણને કોઈ વાંધો નથી હોતો . આપણે પહેલી પંગતમાં મહેમાન ને પીરસીએ . સવારે ચા નાસ્તા થી રાત્રી ભોજન સુધી બધું જ સ્તો .

પણ એક મહેમાન એવા પણ આપણે બોલાવીએ છીએ જ્યારે નજારો કંઈક આવો હોય છે .

એક સોહામણા મંડપમાં આપણે એમને એમના એમના એરાઈવલ ટાઈમ પહેલા બોલાવી લઈએ . કોઈ ભોજન પ્રસાદ દક્ષિણા વગર કપડા માં લપેટી મૂકી દઈએ . બસ આવે ત્યારે થોડી વિધિ પતાવવાની . પછી આગમન સમયે વિધિ વિધાન થી મહેમાનનું પૂજન અર્ચન પ્રસાદ આરતી બધું જ . બે ત્રણ કલાકે દુનિયા જોવા આવેલા મહેમાનને પાછા પરદા પાછળ મૂકી દેવાના . આખો દિવસ . બપોરનું ભોજન વળી ક્યાંકથી આવી જાય . તેમના નામે રોજ મિજબાની , નવા વસ્ત્રો મહેમાન ના આગમનની ખુશી કરતા આજુબાજુ ના પાસપાડોસીઓ ને બતાવવાની તક . મહેમાનને મોટા અવાજે ધ્વનિપ્રદૂષણ ની સજા આપ્યા પછી કોઈ માથાના દુખાવા માટે એક નાનકડી દવા પણ સાથે ધરાવવાની પ્રથા હજી પડી નથી .

આ મહેમાન પોતાના ઘેર હોય ત્યારે સવારે મંગળ દર્શન આપે અને ચાર વાર તો વસ્ત્રો બદલે પણ અહીં એવું થાય નહીં .આપણે એમને ત્યાં એમનો સમય સાચવીએ પણ એ આપણા મહેમાન હોય ત્યારે એ બિચારા આપણી પ્રતીક્ષા કર્યા જ કરે . આપણા અને મહારાજ ના અનુકૂળતા મુજબ એમને ગોઠવાઈ જવું પડે . એક નાના બાળકો એમને પ્રેમ થી રમાડે અને ખુશ થયા કરે .

એમના ઘેર દર્શન કરવા જઈએ ત્યારે આપણાં મનમાં અસંખ્ય માંગણીઓ હોય પણ એ આવીને જ્યારે આપણી વાકસભાઓ સાંભળતા હશે ત્યારે આપણા બીજા લોકો માટેના અભિપ્રાયો સાંભળી મનોમન કેટલા આપણી મુર્ખતાઓ પર હસતા કે દુઃખી થતા હશે .

દસમા દિવસે વિદાય વેળાએ પોતાના આ દુઃખને ઘણા લોકો નશામાં ચૂર થઈ પોતાના ડૂસકાઓ મોટા ડીજે ના અવાજોમાં ડુબાડી દેતા હોય છે .

શું આ દસ દિવસ જ્યારે ખુદ ભગવાન આપણાં મહેમાન હોય ત્યારે જાણે આપણે એમના મંદિર માં એ સચવાય છે પૂર્ણ આસ્થા થી એવી રીતે આપણી આળસ ત્યજી એમને હૃદયથી ના ભજી શકીએ ….

માફ કરજો ભગવાન પણ હું પામર માનવી પોતાના સ્વાર્થ થી આગળ કશું જોઈ જ નથી શકતો પણ તમે મારી તમામ નાદાની ભુલાવી ફરી પાછા આવો છો .તમારી મૂર્તિમાં તમારી આભા ની શોધમાં હું…..

નિઃશબ્દ

આજે જન્માષ્ટમીનું મહાપર્વ અને પવિત્ર શ્રાવણ માસનો અંતિમ સોમવાર પણ . ભક્તિ નો ધોધ .. વિષ્ણુ અને શિવ માર્ગી બેઉ એક જ દિવસે મહોત્સવ માં ભક્તિ સાગર માં મગ્ન …

થોડા દિવસ પહેલા એક ટ્રાવેલ્સ વાળા ની જાહેરાત જોઈ મેં મારા પતિદેવ ને પૂછ્યું આ નવનાથ મહાદેવ દર્શન ની યાત્રા શું છે ?? તો કહે ન્યૂઝ પેપરમાં રોજ એક એક કરીને મહાદેવ ની વિગતો આવે છે તે વાંચી જજે .

પણ આજે સવારે મારી સહેલી એને રક્ષા કહીશ અચાનક મને ફોન કરે છે . પ્રીતિ ,હું નવનાથ મહાદેવ ના દર્શને જાઉં છું અને મારી કારમાં ફ્યુએલ માટે તારા ઘર પાસે જ આવું છું .તારે આવવું છે??મેં પાંચ મિનિટ માંગી .પતિદેવને ફોન પર જાણ કરીને એની સાથે ગયી .

અમારું વડોદરા શહેર સર સયાજીરાવ ગાયકવાડે બનાવ્યું અને વસાવ્યું છે . શહેર ના ખૂણે ખૂણે એમણે મહાદેવજી ના મંદિર બનાવેલા અને કહે છે કે એ તમામના દર્શન પછી જ રાજા દરબારમાં જતા . મેં એ પહેલી વાર મારી દોસ્ત પાસે થી સાંભળ્યું . એક એક કરીને દર્શન શરૂ કર્યા પણ સાચું કહું છું એક કે બે મંદિર સિવાય તમામ મંદિર માં હું પહેલી વાર ગયેલી . મને મારી આ યાત્રા પર વિશ્વાસ જ નહોતો આવતો !! વડોદરા ના એ વિસ્તારોમાં પણ લગભગ 50 વર્ષે પહેલી વાર પગ મુકેલો . લગભગ સાડા બારે શહેર ના બહાર બાજુના મંદિર માં હતા . અને ત્યાં ભંડારો હતો . જન્માષ્ટમી હતી એટલે ફરાળની વ્યવસ્થા પણ હતી . પહેલા તો વિચાર ના થયો પણ પછી અચાનક જ બેઉ સાહેલીએ ત્યાં જ જમી લેવાનું નક્કી કર્યું . એ ખાવાનું પણ ખૂબ જ સ્વાદિષ્ટ .. દાળ,ભાત, કઠોળ, શાક ,પુરી,ફૂલવડી, રાયતું… બસ મજા પડી ગયી . શ્વાસે શ્વાસે ભગવાનની આ કૃપાનું સ્મરણ થતું હતું . એ જ આપણને સાચવે છે એની અનુભૂતિ થઈ .

લગભગ સાડા ત્રણ કલાકે યાત્રા પુરી કરી ઘેર આવી …ત્યારે મન ખૂબ ખૂબ શાંત … મારી સહેલી માટે ખૂબ ખૂબ કૃતજ્ઞતા અનુભવું છું કે એને કોણે પ્રેરણા કરી અને ઘરની જવાબદારી પર આજે મેં ભગવાનના દર્શનને પ્રાધાન્ય આપ્યું!!!?? એકદમ સુવિધાજનક રીતે કારમાં અને ખૂબ નજીક થી એક એક મંદિરમાં દર્શન બધું જ જાણે સ્વપ્નવત જ લાગે છે .

શ્રી કૃષ્ણ ભગવાનનો જન્મોત્સવ અજર અમર મહાદેવના દર્શન સંગે ….. એક સંયોગ , એક ભગવતકૃપા …..

નિઃશબ્દ…

ચકા ચકી ની વાર્તા

આ એક નજરે જોયેલી અને દિલથી અનુભવેલી સત્ય ઘટના છે .

મેં મારા ઘરમાં તેલના ડબ્બા માંથી ચકલીને રહેવા માટે ઘર બનાવેલું વર્ષો પહેલા . એને બાલ્કની ની ગ્રીલમાં ઊંચે ફિટ કરી દીધું જેથી અમારી અવરજવરને કારણે ચકલી ડરે નહીં .રોજ બે ચકલા અને એક ચકલી અચૂક આવે જ . એમના માટે દાણા પાણી મુકું . ચીં ચીં કરી ઘર ભરી દે .પણ મોટા કદ ના કબૂતરો એમની ચણ ખાઈ જાય . એમના ઘરમાં ઘૂસીને આરામ ફરમાવે . નાના ચકલા ચકલી બેબસ બની ઉડી જાય . મેં એ ઘર નો દરવાજો બંધ કરી દીધો .

વર્ષો બાદ એમણે એ ઘરમાં માળો બાંધ્યો . માળો બનાવવા એ તેલ કાઢવાનું કાણું હોય એનો પ્રવેશદ્વાર તરીકે ઉપયોગ કરતા . એમ 5 ઈંડા મુક્યા . બાલ સુલભ કુતુહલ થી મેં એના ફોટા પાડ્યા . દરવાજો ખોલી નાખ્યો જેથી ચકલા ચકલી આસાની થી આવી જઈ શકે . એ જ દિવસે બપોરે કબૂતર ઘુસ્યું અને ઈંડા ફોડી નાખ્યા બીજા કબૂતર સાથે લડતાં લડતાં . મને એવું લાગ્યું કે મેં કોઈ ગુનો કર્યો હોય . થોડા દિવસ ઉદાસ પણ રહી . પણ જોયું ચકલી ચકલો નોર્મલ છે તો હું પણ નોર્મલ થઈ ગયી .

મહિના પછી ફરી એ બેઉ સાવરણીની સળીઓ , પીંછા એવું બધું લાવી કાણા વાળા રસ્તે માળો બનાવવા મંડ્યા . મેં એનું બરાબર ધ્યાન રાખ્યું . સળીઓ ભેગી કરવી બંદ કરી એટલે સમજી ગઈ કે ઈંડા મૂકી દીધા છે . એકાદ અઠવાડિયા થી વધારે સમય થયો હશે . ચકલો અને ચકલી બહુ અવાજ કરતા હતા . મને લાગ્યું કદાચ બચ્ચું બહાર આવી ગયું હશે . મેં બહાર એક ડીશમાં વધેલા ભાતના દાણા નાખ્યા અને ચકલીએ તરત આવીને માળા માં જઈને બચ્ચાંના મોમાં મુક્યા ત્યારે બચ્ચાનો મીઠો અવાજ સાંભળ્યો . પછી તો આંખ ખુલે સવારે એટલે દાણા પાણી નાખવાના . ખૂટી જાય તો બીજા નાખી દઉં . અને એમનો કલરવ ચક ચક કે કચ કચ સાંભળીને ખુશ રહું .

એક દિવસ બહાર જવાનું થયું અને ત્રણ કલાક પછી પરત ફરી ત્યારે બાલ્કની માંથી બચ્ચું રસોડામાં ઘૂસી ગયું. મારી ખુશી ની કોઈ સીમા ન રહી . ફોટો પાડ્યો . એને માળા માં પાછું મૂક્યું તોય ઉડીને નીચે આવ્યું .

પછી હું બારણું બંધ કરી મારા કામમાં પરોવાઈ ગયી . એ બચ્ચું જાતે ઉડીને ત્યાર પછી કશે જતું રહ્યું અને કાલના ચકલા ચકલી કશું ખાધા વગર એને શોધ્યા જ કરે છે . એમનું દુઃખ અનુભવી શકું છું .

એમના બચ્ચાને પાંખો આવી એટલે એ માં બાપને જાણ કર્યા વગર ઉડી ગયું ત્યારે એ મા બાપ ની વ્યથા પણ આપણા જેવી જ ને !!!

એમના બચ્ચા એ પણ આપણા મનુષ્યો જેવું જ કર્યું ને ???!!!!

સાસુ માં

આપણાં સમાજનું બહુ જાણીતું પાત્ર .હાલમાં એક સુખદ ઘટના બની . મારા પડોસ માં રહેતી એક નાની ઉંમર ની વહુએ એના દીકરા ને રોજની જેમ સાંજે ફરવા લઈ જતા સાસુ માં માટે એમના ગયા બાદ એમને અંગારિકા ચોથ નો ઉપવાસ હતો તેથી ઝટપટ ગોળના લાડુ બનાવ્યા . પહેલી વાર બનાવેલા પણ મને ચાખવા મોકલ્યા એટલે કહું ખરેખર 100 ટકા સરસ બનેલા . એથી પણ વધારે એની ભાવના સ્પર્શી ગઈ .whatsapp પર એને વખાણ નો સંદેશ આપ્યો અને સાસુમા શબ્દનો પ્રયોગ કર્યો એટલે એણે સહજતા થી કહ્યું સાસુ માં નહીં પણ માં . ખરેખર મને એ સાસુવહુ લાગતા જ નથી .ત્યારે એ સાચી હતી તોય મને સાસુમાં શબ્દ વધારે યોગ્ય લાગ્યો .

માં ને ત્યાં દીકરી કુટુંબનો એક હિસ્સો છે જ્યારે અહીં તો એનું કુટુંબ છે . ત્યાં કામ કરવું ના કરવું એની મુનસફી પર છે અને અહીં જવાબદારી નો અહમ ભાગ છે . ત્યાં એને મહેમાન ગણાય છે અહીં ઘરની સભ્ય . ત્યાં રસોડા પર કે અન્ય નિર્ણયો માં તે પોતાનો મત વ્યક્ત કરી શકે પણ આખરી નિર્ણય માં કે ભાભીનો હોય .અલ્લડપણું ત્યાં અદા છે અને અહીં જવાબદારીનો અભાવ .

ક્યારેય આપણે એ વિચારીએ કે પોતાના દીકરાનું જતન કરીને સાચવીને મોટો થાય અને કમાતો થાય પછી એક વહુ ના હાથમાં એને સોંપવાની વાત પણ હિંમત માંગે છે .પોતાના અધિકારને દીકરા વહુ ના સુખ ખાતર જતા કરે એ વહુ ને પછી સમજાય છે . એટલે જ એને શરૂઆતમાં વ્હાલ વહેંચતા થોડો ગુસ્સો થોડી ઈર્ષ્યા આવે છે . પણ જ્યારે મૂળ રકમનું વ્યાજ સમું નાના બાળકનું આગમન થાય એટલે એ સાસુમા એમાં ઢળી જાય છે . પોતાની જુવાની મકાનને ઘર બનાવવાની જહેમત પછી સંતાનો ને સેટ કરતા એ સ્ત્રી પણ થાકતી જ હશે ને આપણી માં ની જેમ . એના શરીરમાં પણ છાને પગે ઘડપણ , કમજોરી પ્રવેશતી જ હશે ને !! પણ તોય એની જવાબદારી ઓછી કેમ નથી થતી ?? અહીં જવાબદારી લેવી કે આપવી ની સમજ ભાગ ભજવે છે .

સાસુને માં નો દરજ્જો આપતી વખતે વહુ ઘરની મોટાભાગની જવાબદારી માં સાસુમા નું ભારણ ઓછું કરે તો માં કહેવું વધારે શોભી ઉઠે . પોતાના પતિ ને એનો દીકરો બનવા માટેનો ભાગ આપે તો સાસુ પણ માં બને . આ ઘરમાં એક જવાબદાર નિર્ણાયક ભૂમિકા મળે છે જે પિયર કરતા ક્યાંય ઊંચી હોય છે

આપણે વ્હાલના દરિયા જેવી ગણાતી દીકરી ના ઘરમાં વહુ ભાભી તરીકે આવે ત્યારે આપણી માં ની અંદર સૂક્ષ્મ ફરક આવે છે તે લગભગ બધાએ અનુભવ્યું હશે . આપણી વિદાય પહેલાં જ આપણો ઓરડો કે પલંગ કે કબાટ પર બીજાની ઉમેદવારી નોંધાઇ જાય અને પછી આપણી બાળપણની છીપલા , કટિંગ કે એવો સામાન ભંગારમાં અપાઈ જાય અને એ આપણું પિયર બને અને આ ઘર .

એટલે જ સાસુને માં ની જેમ પ્રેમ કરો પણ એને સાસુમા કહીને એની ગરિમા ચોક્કસ વધારો .