સુખી થવું છે : 5

સરખામણી અને સંતોષ ને જન્મોજન્મ નું વેર હોય એમ લાગે છે. સરખામણી એ અસંતોષ ની જનની છે એમ કહી શકાય .સુખ અને સંતોષ એક બીજાના પોષક તત્વ છે .

સંતોષ એવું તત્વ છે કે તે જીવનના શરૂઆત ના તબક્કે ના હોવું જોઈએ પણ હા 50 વર્ષ પછી એનું હોવું એટલે સુખી થવાનો પાસપોર્ટ .

મેં દસ ચોપડી પાસ કરી લીધી છે અને મને સંતોષ છે : આ સંતોષ નકારાત્મક છે . જ્ઞાન ની તરસ અને અસંતોષ તો આજીવન આવકાર્ય છે . પણ એક 70 વર્ષ ની મહિલા અક્ષરજ્ઞાન મેળવી ને જો ઉપરનું વાક્ય કહે તો સંદર્ભ બદલાઈ જાય છે . જીવન ના પૂર્વાર્ધમાં અસંતોષ માનવી ને પ્રગતિ માટે પ્રેરણાસ્ત્રોત બની રહે છે .પણ અસંતોષ આજીવન ના જ હોઈ શકે .અને પોતાના ભવિષ્ય પૂરતું કમાઈ લીધા પછી વિવિધ બહાના હેઠળ અર્થ પાછળની દોટ અનર્થ સર્જે છે .

અમેરિકા કે વિદેશમાં સ્થાયી થવાનો વાયરો સોરી વાવાઝોડું ફૂંકાયું છે . અહીં કહેવાતા સમસ્યાઓથી ભરપૂર દેશ જે આપણા જ દેશવાસીઓ ને લાગે છે એ દેશમાં આજે પણ એક વ્યક્તિની કમાણી માંથી એક કુટુંબ નું પૂરું થઈ શકે છે પણ વિદેશમાં બાળકો સિવાય દરેક વ્યક્તિએ કમાવા જવું પડે સામાન્ય રીતે . ત્યાં કોઈ પણ કામ કરતા શરમ ના કરી શકાય કેમ કે અહીં પોતાનું ઘર કે નોકરીના સ્થાયી હોવાની ગેરેન્ટી નથી હોતી . ભારતમાં સ્કૂટર પર જઈ શકતો વ્યક્તિ ત્યાં કારમાં જતો જોઈને મોહ જાગવો સ્વાભાવિક છે .

બીજા બાળકને સારા ટકા લાવી સારી નોકરી કરતા જોઈને પોતાના બાળક માટે એવું ભવિષ્ય વિચારતી વખતે પોતાના બાળક ની રુચિ કે ક્ષમતા વિશે ના વિચારવાથી સામાજિક અને માનસિક અસંતુલન સર્જાય છે અને આપણે જાણી નથી શકતા .

મેં એક પોસ્ટમાં જણાવેલું કે મારી દીકરીને સી એ કરવાની ઈચ્છા હતી અને એ શરૂ કર્યું . પણ પછી જે સ્વાનુભવ થયો કે અહીં પાસ થવું અઘરું તો છે અને કદાચ અઘરું બનાવી દેવામાં આવ્યું છે પણ નસીબ નો સાથ હોવો પણ આવશ્યક છે . એ નિષ્ફળ રહી . 3 વર્ષ આર્ટિકલશિપ નો અનુભવ થયા બાદ કોર્સ પણ બદલાઈ ગયો એટલે નવેસર થી તૈયારી ..વર્ષો બરબાદ કર્યા પછી જો પાસ થવાની ગેરેન્ટી ના હોય તો એ માર્ગ છોડવો જ સારો . પણ હા એ અનુભવે સારી નોકરી માટે જરૂર મદદ કરી . અહીં અસંતોષ કે સરખામણી ની નહીં પણ સંતોષ થી માર્ગ બદલવો યોગ્ય છે .

40 કે 45 વર્ષ પછી શરીર ઘસાવા ની શરૂઆત થઈ ચૂકી હોય છે . શરીર ની ગતિ ધીમી પડે છે . જીવનમાં સ્થિરતા આવી ગઈ હોય તો સ્વસ્થતા થી વાન પ્રસ્થ અપનાવી લેવું અને જીવનની દોટ માં જે ચુકી જવાયું છે ત્યાં શક્ય હોય તો નજર દોડાવવી જરૂરી . પત્નીને સમય આપો . સંતાનો ના હાથમાં કારોબાર આપો બેન્ક બેલેન્સ અને મિલકતો નહીં .શક્ય હોય તો દેવું પણ નહીં .

જીવન જીવવું છે કે પસાર કરી દેવું છે એ બે છેડા વચ્ચે સંતોષ નું લોલક છે અને આ ઘડિયાળ મધ્ય થી કોઈ એક છેડા તરફ જ જઈ શકે છે .

Advertisements

સુખી થવું છે : 4

સુખી થવા માટે ઝેર નું કામ કરે છે એ તત્વ છે સરખામણી .

હા .. સરખામણી એ સફળતાની રાહ નું સૌથી મોટું સ્પીડબ્રેકર છે . આપણાં જન્મ પહેલાંથી એની શરૂઆત થઈ જતી હોય છે . રાહીલ અને સના એ લગ્ન કર્યા અને બેઉ નોકરી કરે છે . આખા ગ્રુપમાં 6 વ્યક્તિઓ છે . છ જણા દરેક સ્તરે જુદા છે . એક બિઝનેસ માં છે , એક સી ઇ ઓ છે , એક એક્સપોર્ટ ઈમ્પોર્ટ નું કરે છે . એક શેરબજાર માં દલાલ છે અને એક કલાકાર એટલે ચિત્રકાર છે . અને આપણો રાહીલ બેન્ક ઓફિસર . લગ્નના 4 વર્ષ પછી બાળક પ્લાન કરે છે . બાળક એક કુદરતી વસ્તુ જેને પ્લાન કરીએ છીએ અને એ પ્લાન એટલે કરીએ છીએ કે એની સુખકારીના સામાન ભેગો કરવા . પેલા પાંચ માંથી ત્રણ ગર્ભશ્રીમંત છે . કલાકાર એના એક પેન્ટીંગ માંથી જ લાખો ઉભા કરી શકે છે .

એ બધા ને લક્ઝરીઅસ જીવન સાવ સહજ છે . રાહીલ ને બે નાના ભાઈ બહેન ની જવાબદારી છે . પપ્પા રીટાયર છે . મમ્મીની બીમારી અને ઘર લેવામાં બધી જમા પૂંજી પુરી થઈ ચૂકી છે .સના નો પગાર બેન્ક માં મૂકે છે અને પોતાનો વાપરે છે . બેઉ ભાઈ બહેન ને હવે સેટ કરી દીધા છે એટલે ઘર માટે વિચારાય . બધા ભાઈબંધો પોશ એરિયા માં રહે છે .એમની સાથે ઉભા રહેવા 3 બેડરૂમનો ફ્લેટ પોશ એરિયા માં લેવા 15 લાખ વધારે ખર્ચવા પડ્યા છે . એટલે હવે થોડું બેન્ક બેલેન્સ બાળક ના ઇન્ટરનેશનલ લેવલ ની શાળા માં એડમિશન માટે મેનેજ કર્યા બાદ બાળક પ્લાન કરવું છે .

તમને આ બધા માં ખ્યાલ તો આવી જ ગયો હશે કે પેટ ચોળીને શૂળ ક્યાં ઉભું કરવું પડે છે . આપણે સંબંધો ને સ્ટેટ્સ સાથે સરખાવતા થયાં એટલે સરખામણી માં લાંબા જોડે ટૂંકો જાય , મરે નહીં તો માંદો પડે .

બાળક જન્મે પછી એટલા જ મહિના નું બાળક જોઈને એનું વજન , દેખાવ , સ્ફૂર્તિ , એનો બાલચિકિત્સક બધી જ સરખામણી શરૂ . તમારું બાળક તો બધું ખાઈ લે છે મારું તો ખાતું જ નથી ને , એને ક્યાં પ્રિસ્કુલિંગ કરાવો છો .

પિન્ટુ પ્લીઝ પેલી પોએમ બોલ તો . તે આંટી ને ત્યાં કેમ આવું કહ્યું ?? કેટલું ખરાબ લાગ્યું એમને ..એક લાબું લેકચર મળે અને બાળક ને એ આંટી માટે પૂર્વગ્રહ બંધાઈ જાય . પછી ની દાસ્તાન તો બધા જાણો છો એટલે રિપીટ નથી કરતી .બધું કહી ચુકી છું .

સાચા સગપણ અને દોસ્તી ક્યારેય આર્થિક સધ્ધરતા ના મોહતાજ નથી હોતા . પૈસા થી દોસ્તી કે સંબંધ ખરીદાઈ નથી શકતા અને ખરીદાય તો એ સાચા નથી જ હોતા.

રાહીલ માટે કૌટુંબિક જવાબદારી મુખ્ય હતી એમાં કોઈ બાંધછોડ ના હોઈ શકે પણ એ પોતાને પોષાય અને પરવડે તેવા વિસ્તાર માં ઘર ચોક્કસ ખરીદી શકે .

બાળક એક સારી શાળા માં ભણી ને સારું શિક્ષણ લઈ શકે પણ એ સારું શિક્ષણ શું ઇન્ટરનેશનલ સ્કૂલમાં જ મળે ?? ઉચ્ચ સુવિધાઓ ની જાહેરાત કરતી અને શિક્ષણ ને વેપાર બનાવી ચૂકેલ સ્કૂલો માં લાઈન લગાવતા વાલીઓમાંથી કોઈએ એના સંચાલકો ને પૂછવાની હિમ્મત કરી કે તમારી શાળા માં ભણીને અમારો બાળક એક બેહતર વ્યક્તિ બની શકે એવા સંસ્કાર અને શિક્ષણ અહીં મળશે ?? અહીંના તમારા શિક્ષકો એક નબળા વિધાર્થીઓ પાછળ પ્રેમાળ ધ્યાન આપી શકે છે ??? તમારા શિક્ષકોની શૈક્ષણિક લાયકાત શું હશે ?? અહીં બધા વિદ્યાર્થીઓ પર કોઈ જાતના ભેદભાવ વગર શિક્ષણ અપાય છે ?? હવે તો એક સ્ટેટમેન્ટ પણ માંગવું જોઈએ કે તમારી શાળામાં દાખલ થયા બાદ એક બાળકની કેજી અને પાંચમા ધોરણ ના મૂલ્યાંકન જણાવો . દસમા કે બારમાં ધોરણ ના રિઝલ્ટ પર એડમિશન માટે જાહેરાત ના કરો ..

એક પોસાય એવી ફી ધરાવતી શાળામાં ભણીને શું સારી કારકિર્દી ના બની શકે ??

# 100000 ના પગાર માંથી 75000 હપ્તામાં જાય અને કોઈ હપ્તા ભર્યા વગર 40000 પગાર હોય તો સુખી કોણ??

# 100000 ના પગાર માં બીજે થી ઉધારી કે ક્રેડિટકાર્ડ ઓવર ડેબિટ થાય અને 30000 માંથી 10000 નિશ્ચિત બચત થતી હોય તો કોનું ભવિષ્ય સુરક્ષિત ??

સરખામણી જો બાદ કરો તો તમને મળેલા તમારા જીવનનું સાચું મૂલ્ય સમજાય …

સુખી થવું છે : 3

બાળક પાસે થી એક ગુણ બીજો શીખવા જેવો છે . તેને કોઈ વાત નો ડર નથી હોતો . પોતાનું કુતુહલ સંતોષવા તે દીવા ને પણ અડવા જાય છે . કેટલીય વાર પડે પણ ડર્યા વગર બીજી વાર ઉભું થઈને ડગ માંડે જ છે .

આ ડર આપણી અંદર બેઠેલી એવી લાગણી છે જે આપણા માટે બ્રેક અને એક્સેલેટર બેઉ બની શકે . અસામાજિક તત્વો એને પોતાની જીત નું હથિયાર બનાવે છે અને આપણે ભયનું કારણ .

એક વાહન આપણે ઝડપથી પરિવહન કરી શકીએ એ માટે બન્યું હોય છે . એના વપરાશના પણ નિયમો હોય છે . પણ આપણા આજકાલના યુવાનો કોઈ પર ખાલી ઇમ્પ્રેશન પાડવા માટે ભરચક રસ્તે પુરઝડપે વાહન હાંકી કોઈના કે ક્યારેક પોતાના જ જાનના દુશ્મન બને છે . અહીં એ નીડર ના કહેવાય . એવરેસ્ટની ઊંચાઈ નો ડર કાઢીને એને સર કરી શકાય. પોતાનો સ્વાર્થ પૂરો કરવા બીજા નું ના પૂરું કરી શકાય નુકસાન કરતા જરૂર ડર લાગવો જોઈએ , ભગવાન નો નહીં પણ પોતાના જ આત્મા ની ચેતવણી નો જે દબાવી દેવામાં આવે છે .

નિષ્ફળતા થી ડર ના લગાવો જોઈએ , વધુ નિરંતર પ્રયત્ન નો ડર ના લાગવો જોઈએ પણ એ સાચી દિશા માં થતો હોય એ પણ જોવું પડે કેમકે સમય અને શક્તિ બેઉને સાચી દિશામાં ના વાપરીએ તો નિષ્ફળતા ની ગેરેન્ટી હોય છે .

સૌથી વધારે તો આપણે આપણી જાતથી ડરવું જોઈએ જ્યારે તે અંદરથી મળતી ચેતવણી ને અવગણતી હોય .

એક વાર કદાચ કહ્યું છે : આપણા દુશ્મન અને દોસ્ત બનાવવામાં આપણી જાત સૌ પ્રથમ જવાબદાર હોય છે . આપણી ઈચ્છા વિરુદ્ધ વર્તન કરનારથી આપણે ડરીએ છીએ જ્યારે એ આપણા થી. વધારે તાકાત વાળો હોય પણ જ્યારે એ આપણાથી નિર્બળ હોય ત્યારે આપણે એને ડરાવીએ છીએ . ત્યારે ખરેખર આપણે શું કરવું જોઈએ ??

માણસ ને હંમેશા બીજા લોકો માં જ ખામીઓ દેખાય છે કારણકે એ પોતાનો ચહેરો નથી જોઈ શકતો . પોતાના ચહેરાને જોવા એને અરીસા ની જરૂર પડે છે અને અરીસા માં પ્રતિબિંબ હંમેશા આભાસી હોય છે .

સુખી થવું છે : 2

હા સુખી થવું છે .

આપણે જ્યારે સાવ નાના બાળકોને જોઈએ છે ત્યારે કહીએ છીએ કે આ બાળકો સૌથી વધારે સુખી હોય છે બરાબર . પાછા એમ પણ કહીએ કે છે એમને કોઈ ટેંશન ??

બસ અહીં સુખી થવાનો એક રસ્તો જાય છે . એ લોકો કેમ સુખી હોય છે ?? કેમ કે એ લોકો વર્તમાન માં જ જીવે છે . ભૂતકાળ નો સબક ધ્યાનમાં લઈને વર્તમાન માં જીવે છે નહીં કે આખેઆખો ભૂતકાળ . એ લોકો આગળ માટે વિચારતા નથી . આપણે ગઈકાલ માંથી ઊંચા આવતા નથી . આપણે ભૂતકાળ માંથી સબક લેતા નથી અને એક ની એક ભૂલનું પુનરાવર્તન કર્યા કરીએ છીએ . આપણે વર્ષો સુધી કોઈ વ્યક્તિએ આપણું સારું જ કર્યું હોય પણ સંજોગોવશાત કોઈ વાર આપણી સાથે ખોટું કર્યું હોય તો આપણે એ એક જ વાત માટે સંબંધો તોડતા અચકાતા નથી અને કોઈ વાર અણમોલ જણસ જેવો સંબંધ ગુમાવી દઈએ છીએ . અહીં ભૂતકાળ ભૂલી જઈએ છીએ જ્યાં ખરેખર યાદ રાખવાનો હોય છે .

એક વાત કરીએ કે જીવનવીમા માં દરેક જણ લાંબા ગાળા ની પોલિસી લઈએ છીએ અને કહીએ છીએ કે જીવનનો કોઈ ભરોસો નથી . કાલની સવાર કોણે જોઈ છે ?? એક વાર આત્મા દેહ છોડીને જતો રહે પછી શૂન્ય હોય છે તો ય આપણે મર્યા પછી પાછળ રહેલાનું શું એવી ફિકર માં જીવન કાઢી નાખીએ છે . જરૂર પૂરતું આયોજન ચોક્કસ કરો પણ પોતાની મહેનતની તમામ કમાણી સંતાનોની ભવિષ્યની સગવડ માટે સાચવો નહીં . પોતાના માટે પણ પૂરતું જીવો સારી રીતે જીવો . વાત હજારો વાર વાંચી છે પણ ધ્યાનથી વિચારીને જુઓ . તમારી પાઇ પાઇ જોડીને લીધેલું ટેનામેન્ટ અને ઉપરનો માળ લેવા વેઠેલી કરકસર જ્યારે સંતાન પોતાના સપના નું ઘર લેવા વેચી ને કે બીજું ઘર લઈ ને રોકડી કરી લે છે ત્યારે તમારો એક આખો સમય એમ સીંચેલી લાગણીઓની ભીનાશ આંખો માંથી છાને ખૂણે વહી જતી નથી અનુભવી ??

સંતાનો મોટા થાય એટલે વાંચવાની સગવડ ના ઓઠા હેઠળ આપણે ઘડપણમાં એકલવાયાપણા નું વાવેતર કરીએ છીએ . રૂમ બંધ કરીને બેસી રહેવાનું આપણું ઘડપણની ભવિષ્ય નથી બની જતું ..??!!!!

મોટા ઘર ક્યારેય સુખી થવાની ગેરેન્ટી નથી હોતા ..

સુખી થવું છે : 1

અરે યાર આ માટે તો વલખા મારીએ છીએ . કેવી રીતે આવક વધે ?? અરે આ ત્રણ બેડ રૂમ કિચન નો ફ્લેટ હવે નાનો પડે છે ભાઈ . અને કાર પણ નાની પડે છે . અને આવતા વર્ષે સુનિત ને યુ. એસ. ભણવા મોકલવો છે . આ દિવાળીએ મારી પત્ની ને ડાયમંડ નેકલેસ આપવાનો વાયદો પૂરો કરવાનો છે ..
અરે સવાલ સમજો સુખી થવું છે કે નહીં ..અને તમારી એકે વાત સુખ આપશે એનો આધાર તમારે હિસાબે તો આવક માં વધારો જ છે .. પૈસા .. શું પૈસા સુખ ખરીદે ખરા ????
માણસ પોતાની ઈચ્છાઓ અને આકાંક્ષાઓ ની પરીપૂર્તિ કરીને સંતોષ અનુભવે તો જ સુખ તરફની યાત્રા શરૂ થાય છે . તમારી પાસે બે બેડરૂમ હોલ કિચનનો પોતાની માલિકીનો ફ્લેટ છે . હવે બે સંતાન કવિ અને સુનિત તો પોતાના બાઇક અને સ્ફુટી પર જાય છે અને તમારી સાથે આવતા પણ નથી તો કાર નાની કેવી રીતે પડી ?? હવે તો તમે બેઉ જ હોવ છો ..પત્ની પોતાની જવેલરી હંમેશા બેન્ક લોકર માં જ મૂકી રાખે છે અને હવે લૂંટ અને ચોરી ના વધેલા જોખમો ને લીધે એ ખોટા સેટ પહેરે છે તો ડાયમંડ નેકલેસ જરૂરી ખરો ??? અને સુનિત ને જે ભણવામાં રુચિ છે એનો સ્કોપ તો યુ એસ કરતા અહીં વધારે છે તો પછી એ એણે નક્કી કરવાનું કે તમારે ??
દીકરી કવિ તો હવે બે વર્ષમાં લગ્ન કરીને સાસરે જવાની તો ?? ઘર ખરેખર નાનું પડશે ????
ચિરાગને મળો. દીપકભાઈનાં આ છોકરાએ હમણાં જ એમ .એસ.સી. કર્યું અને પી એચ ડી કરે છે . પોતાના માં બાપ થી છેલ્લા સાત વર્ષથી જુદો રહે છે . જુદા શહેરમાં . પપ્પા બેંકમાં મેનેજર છે અને પાંચ વર્ષની નોકરી બાકી છે . પોશ એરિયામાં બંગલો છે . ચિરાગને બારમાં ધોરણ પછી સ્કોલરશીપ મળેલી અને પાર્ટ ટાઈમ ટ્યુશન કરીને એણે ભણતર પૂરું કર્યું . બધે સાયકલ પર જ જાય છે . લાયબ્રેરી એની ગર્લફ્રેન્ડ છે .
બારમાં ધીરણમાં પપ્પા પાસે બાઇકની જીદ કરેલી ત્યારે પપ્પાએ કહ્યું હું તને સાયકલ અપાવીશ પણ બાઇક મેળવવા તારે પોતે કાબેલ બનવું પડશે .
લાગી આવ્યું ભાઈને .આજે એની પાસે ટોપ મોસ્ટ કંપનીની જોબ ઓફર મેલમા પડેલી છે . આ માટે એ પપ્પાને થેન્ક યુ કહે છે . હવે જોબ શોધીને એ પપ્પા મમ્મીએ બતાવેલા પાત્ર સાથે લગ્ન કરે છે ત્યારે બેઉને આશ્ચર્ય થાય છે . પણ ચિરાગને જીવનસાથી જોઈએ છે .આર્થિક સાથીદાર નહીં એને પપ્પા મમ્મી બનવાનું ગમશે ફક્ત કેરટેકર નહીં . એની ઈચ્છા છે પોતાના પપ્પા મમ્મી રિટાયર્ડ જીવન દાદા દાદીની વાર્તાઓ કહેતા એકબીજાની સંભાળ લેતા જીવે નહીં કે પોતાના બાળકોનો ઉછેર કરતાં ….
કહો આમાં તમને કોણ સુખી લાગે છે અને કેમ ?

લાભ પાંચમ કાલે ….

વેકેશન મૂડ માંથી બહાર આવ્યા ?? આજે જ્યાં છો ત્યાંથી એવું વિચારો છો કે કાલ થી પાછું શરૂ .ઓફિસ , ધંધો કે અભ્યાસ માં કલાસ પાછા શરૂ ..લાભ પાંચમ ..હા આવતી દિવાળી સુધી પાછો ઘોડો દોડશે …

અત્યારે ક્યાં છો?? વે બેક ટુ હોમ કે ?? કે હમણાં ઘર ખોલ્યું?? ઓહ દૂધ લેવા જાવ છો ?? હા સામે હીનાબેન પણ સિંગાપુર ગયા છે . કપડાંની બેગ એમ ને એમ રાખજો . કાલે સવારે ખોલીશુ .. એય મિહિર ઝોમેટો માં પીઝા ઓર્ડર કરી દે ને !!! અરે યાર આટલા દિવસ બહાર ખાઈને કંટાળી ગયા .. ચાલ થોડી વઘારેલી ખીચડી બનાવી દે ..ચાદર બદલી , એ સી ચાલુ કર્યું અને બાથરૂમ માંથી બહાર આવી લુસલૂસ ખીચડી ખાધી તો કાલે સવારે મોબાઈલ નું એલાર્મ ઉઠાડશે . અરે ટ્રેન માંથી ઉતરતા પહેલા સેટ કરી દીધું છે . તો ગુડ નાઈટ ……

તો કેવી રહી દિવાળી ???

દિવાળીની રાત્રે અહીં થી પ્લેનમાં મુંબઇ , ત્યાંથી બંગલુરું અને ત્યાંથી બાય રોડ ઉટી ગયેલા ..ઓનલાઇન બુકીંગ કરાવેલું . પહોંચવાના ટાઈમ થી બે કલાક મોડા પહોંચાયું એટલે ઘસારા ને હિસાબે રૂમ બીજાને આપી દીધો . થોડું ઝગડયા પણ પરિણામ શૂન્ય .. માંડ માંડ એક સાવ સામાન્ય હોટલમાં એક રૂમ મળ્યો જેનું એક દિવસનું ભાડું 2500 હતું રશ ના હિસાબે બોલો !!! રૂમ માં નાહવા ગયા ત્યારે ઘર છોડયે 40 કલાક થઈ ગયેલા અને સાંજે સીધું ડિનર લઈને રૂમ પર આવી સુઈ ગયા . બીજા દિવસે સાઈટ સિઈંગ કર્યું . શોપિંગ માં લેડીઝ વર્ગ અર્ધો દિવસ ખાઈ ગયો . અને થોડું જોવાનું રહી પણ ગયું . દિવાળી ?? ક્યાં હતી દિવાળી ?? બીજી સવારે રિટર્ન જર્ની શરૂ થઈ . કોઈમ્બતુર થી પ્લેન માં મુંબઇ અને ત્યાંથી શતાબ્દીમાં પાછા ઘેર .ટ્રેન માં બહાર જોતા જોતા વિચારતો હતો આ રજાઓ માં એક્ચ્યુઅલી અમે કર્યું શુ ?? જોયું શું ?? ઓફ કોર્સ સેલ્ફીઓ તો ફેસબુક પર અપલોડ કરી એમાં ઉપરનું કશું દેખાતું નહોતું અને યાર કમેન્ટસ અને લાઇક્સ તો કેટલી ચાલુ બસ માં પડેલા ફોટાઓ પર .. વાઉ ઉ ઉ ઉ …

સવારે બાલ્કની માં બેઠેલા રમેશકાકા કેટલા ફ્રેશ લાગે છે ??પુછાઈ ગયું : કાકા ક્યાં ગયેલા ?? એકદમ ખુશ અને ફ્રેશ છો ને કઈં ??!!

રમેશકાકા: અરે બેટા , કશે ગયા નહોતા . ઘેરજ હતા .. આરામ થી ઉઠતા અને મોડે સુધી બધા ગપ્પા મારતા , પાનાં રમતા કેરમ રમતા , કાકી અમારી ફરમાઈશનું ખાવાનું સવાર સાંજ બનાવે અને ટિફિન ને બદલે ઘરનું ગરમાં ગરમ ખાવા મળે . નાસ્તા પણ જ્યારે કરવા હોય ત્યારે કરીએ . બજાર પણ બંધ એટલે ટ્રાફિક નહીં . અમે બધા સાયકલ પર ફરવા નીકળતા . અમારા બધા ફ્રેન્ડ્સ અને ફેમિલી મેમ્બર તમારી જેમ ફરવા ગયેલા એટલે ઘેર અવરજવર પણ નહીંવત . હાથોહાથ કામ કરવામાં વહુ ને પણ ફરિયાદ નહીં . અને કાયમ અવાજોથી ભરાયેલી સોસાયટી માં ખૂબ શાંતિ લાગે .કોઈ ડિસ્ટર્બન્સ જ નહીં …

દિવાળી ની રાત્રે તો અહીં કમ્પાઉન્ડ માં જ રંગોળી હરીફાઈ યોજી જેમાં હું અને તારી કાકી જીત્યા . નવા વર્ષની સવારને અમે બધે માટીના કોડિયામાં દીવાઓ થી વધાવી …

એવું લાગે અમે કોઈ હિલ સ્ટેશન પર એપાર્ટમેન્ટ બુક કર્યું છે અને સેલ્ફ સર્વિસ સ્યુટ છે એમાં.. હાહાહાહા ….

એક દિવસ તો જુના આલબમ ખોલીને શું હસ્યા છીએ ??!! એક રૂમ માં ડીવીડી પર જેને ફિલ્મો જોવી હોય એ જુવે , જેને આખો દિવસ સૂવું હોય એ સુવે ..પણ કોઈ સુવે જ નહીં ને !! બસ હવે કાલ થી બધા કામ પર લાગી જાહે … રજા પુરી …

રમેશકાકા કશું પૂછતાં હતા પણ મને સંભળાયું નહીં . કેમ કે મારી સામે મહેમાનોના કાલ્પનિક ત્રાસ અને દેખાદેખી માં કરેલી યાત્રા નું ફ્લેશબેક ચાલતું હતું ..

છેલ્લે કરેલ હિસાબ મુજબ ખર્ચ નો આંકડો ……….. છે .

નુમી

4 દિવસ પછી દિવાળી છે . આ વખતે નુમીના ચહેરા પર કોઈ ઉત્સાહ નથી . દિલનો એક મોટો બોજ લઈને છેલ્લા ચાર વર્ષથી એ એકલી ઝઝૂમી રહી છે .

બહુ જ સર્જનાત્મક અને હોશિયાર વિદ્યાર્થીની હતી એ પોતાના વખતની . આજે 40 વર્ષ પછી પણ એના જુના શિક્ષકો એને પ્રેમ થી મળતાં . તેની સાથેના વિદ્યાર્થીઓ પણ માન થી જોતા .

બે વર્ષ પહેલા એ જ્યારે સંગીતાના દીકરાના લગ્ન પ્રસંગે ગઈ ત્યારે 38 વર્ષ પછી પોતાના ક્લાસના વિદ્યાર્થીઓને મળેલી . બધાના સંતાનો યુએસ., કે ન્યુઝીલેન્ડ કે ઓસ્ટ્રેલિયા કે કેનેડા માં સેટ હતા . લગભગ બધા દાદા દાદી બની ગયેલા .

એ ઘેર આવી ત્યારથી વિચારમાં પડી ગયેલી કે સેકન્ડ ક્લાસમાં માંડ પાસ થતા અને ટર્મિનલ પરીક્ષામાં નાપાસ થતા એ વિદ્યાર્થીઓ જિંદગીની પરીક્ષામાં તેનાથી ઘણા આગળ નીકળી ગયેલા … અને પોતે ?? એક માત્ર દીકરી માટે યોગ્ય પાત્ર પણ નહોતી શોધી શકી .

કેમ ????

એને માંડ માંડ પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએશન કરવા મળેલું . ખૂબ હોશિયાર તોય પિતાનો એના લગ્ન માટે દુરાગ્રહ . બસ કોઈ પણ છોકરા સાથે તૈયાર થઈ જતા .અને નુમી પોતે લગ્ન જ નહોતી કરવા માંગતી . એને 1983 ના જમાના માં એમ બી એ કરવું હતું . એક સરસ નોકરી અને બાકીના સમયમાં સમાજની સેવા . પોતે આર્થિક રીતે પગભર બને અને કોઈનું ઓશિયાળુ ના બનવું પડે . બસ આ નાનકડો નકશો જીવનનો .

પપ્પા જીતી ગયા . એમ બી એ ને બદલે એમ કોમ . એક ક્લાર્ક ની નોકરી અને પતિ અને દીકરી ની નાની દુનિયા .

પિતાના ધૃતરાષ્ટ્ર જેવા પુત્ર પ્રેમ ને લીધે ભાઈ ભણ્યો જ નહીં . તોય પરણાવી દીધો . નુમીના ગયા પછી બધું ભાઈનું જ હતું . પપ્પાની ઓથે સધ્ધર ભાઈને સંજોગોને આધીન બેનની નબળી આર્થીક સ્થિતિ અને મજબૂરી લાચારીની શરમ આવવા માંડી . ધીરે ધીરે એનું અપમાન પણ થવા માંડ્યું .

નુમીની દીકરી ઉંમરલાયક થતા એના માટે સાવ સામાન્ય માંગા મોકલવા માંડ્યા અને લગ્ન માટે દુરાગ્રહ થવા માંડ્યો . નુમીને પોતાનો ભૂતકાળ યાદ આવતો .પોતાના માટે પોતાના સપનાઓ ને રોળી નાખનાર નુમી પહેલીવાર પિતાને સામે થઈ . એણે પોતાની દીકરીને આગળ ભણાવશે એમ સ્પષ્ટ કહી દીધું . ખૂબ નકારો મળવા માંડ્યો પિયર માં . પતિએ સ્પષ્ટ ત્યાં જવા ના પાડી દીધી .

નુમીના પિતા એને ફોન પર ઘેર આવવા દબાણ કરતા . ઇમોશનલ બ્લેકમેલ કરતા અને એ ત્યાં જાય તો કોઈ સરખી રીતે બોલે નહીં .

ગઈ દિવાળીએ એના ભાઈએ એણે જ્યારે હેપ્પી દિવાળી કહ્યું તો સંબંધ પૂરો કરવાની વાત કરી દીધી . ઘરડા મા બાપને મનદુઃખ ના લાગે એટલે રાખડી બાંધવા ગઈ ત્યારે ભાઈએ સામું પણ ના જોયું .

આ કોઈ વાત એણે પતિ ને ના કરી . એણે બેઉ પક્ષે સમાધાન કરવા પ્રયત્ન તો કર્યા પણ નિષ્ફળ રહી . પતિ થી આ વાત છુપાવવાનો બોજ તેને કોરી ખાતો હતો .

નુમીએ એક નિર્ણય કરી લીધો . પતિ સાચો છે ભલે પિતા અને ભાઈ એને ખોટો સાબિત કરવા માંગતા હોય . પિતાની હાજરીમાં જ જાકારો મળે એની કરતા પતિના ઘરનું પોતીકાપણું વધારે ઉત્તમ છે . બેઉ નાવ પર સવારી નથી કરવી …હવે ના… દિલનું કહ્યું સાંભળવું છે …હવે મા બાપ ની નજરમાં કછોરું ભલે બની જવાય વાંધો નહીં …