મારે ગાંધીજીને સમજવા છે !!!!


મારે ગાંધીજીને સમજવા છે !!!!
આપણને બે વ્યક્તિઓ સૌથી વધારે સમજવા ગમે એક તો જેની બધી વાતો સરળતા થી સમજાય અને જેની વાતો આપણને સમજ ના પડે ..અને ગાંધી તો આ બેઉ નું મિશ્રણ છે …તેઓની વિચારધારા કોઇથી પ્રભાવિત હતી એમ પણ લાગે પણ બીજાને અનુસરતા અનુસરતા એક એવી વિચારધારાનો જન્મ થયો જે ગાંધીની પોતાની વિચારધારા બની ગયી …બકરીનું દૂધ પીવાનો આગ્રહ ..હરિ ના જનની એક અલગ વ્યાખ્યા ..માણસને માણસનો દરજ્જો આપવાનો આગ્રહ ….સ્વચ્છતા માટે આગ્રહ …પોતાની વિચારધારાને પત્ની પર એની ઈચ્છા કે અનિચ્છાએ અપનાવે એવો દુરાગ્રહ …બ્રહ્મચર્ય ની કસોટી કરવાની રીત અને એથી વધારે આ બધા પ્રયોગો દુનિયા સાથે નિખાલસતા પૂર્વક કબુલી લેવાની પારદર્શક પ્રમાણિકતા ….પોતાના ગુનાઓની છડેચોક કબૂલાત ….અને સત્યનું પાલન ..સત્યનું પાલન વિચારીએ તો પાળવું સહેલું છે પણ એના પાલન પછીના “દુષ્પરિણામો” વેઠવાની આપણી માનસિક તાકાત આપણી નથી …બોર્નવીટા કે કોઈ બીજા હેલ્થ ડ્રીંક માં એ નથી મળતી ….આખી દુનિયા ફરવાની તક મળે તોય પોતાના દેશ પરત ફરી પોતાના જાગેલા આત્મા ના દીવડા થી દેશમાં ચેતન રોશન કરવું અને આઝાદીનો સૂરજ ઉગાડવો !!! ના અહીં નામી અનામી તમામ આઝાદીના લડવૈયાનું બલિદાન નથી ભૂલવું પણ એનું નેતૃત્વ કરવું !!!…ના અહીં ચૂંટેલા નેતા નથી …પણ એક એકલપંથી પ્રવાસી પાછળ સ્વેચ્છાએ જોડાઈ જતી જનમેદની છે ..જાગૃત થયેલી જનચેતના છે ….
અહીં સાદગીનું સામ્રાજ્ય છે …નાનામાં નાના દર્દની સચોટ ઓળખ છે અને એક અર્ધ આવૃત્ત નદી કિનારે બેઠેલી એક અસહાય સ્ત્રી સુધી પોતાનું ઓઢેલું વસ્ત્ર વહાવીને પહોંચાડવાની સંવેદના છે …..
આવી નાની નાની તકો તો આપણને સૌને મળે છે પણ એની ભીતરની સંવેદના ગાંધીની જેમ સમજી નથી શકતા …ક્યારેક દરેક માનસમાં પ્રસંગોપાત આ ઉજાગર કરી શકીએ …
ગાંધીને સમજવા હોય તો આજે પણ સાબરમતી આશ્રમની મુલાકાત અધુરી લાગે છે …એક નાનકડા ઠેઠ નાનકડા ગામની ઝૂંપડીમાં સુતેલા લોકોના તૂટેલા ખાટલાની પાંગતે એના મશ્તીષ્ક પાસે બેસવું એ જેવાતેવાનું કામ ના હોઈ શકે !!અને એ જ માણસ સાચો વિરોધ નોંધાવવા ગોળમેજી પરિષદમાં જવા લાયક ઠરી શકે …એ જ માણસ એવો હોઈ શકે જેના પર ખટલો ચલાવવા અપરાધી તરીકે કોર્ટમાં લવાય ત્યારે એના સન્માનમાં સમગ્ર જનસમુદાય અને ખુદ ન્યાયાધીશ પણ ઉભા થઇ જાય સ્વયંભુ રીતે ….
આ યુગપુરુષ એટલે જ જીવનમાં ઉતારવા અઘરા છે કારણકે એ બહુ સરળ છે ..સાવ સરળ ..ખુદથી અલિપ્ત છે ….લાકડીના ટેકે ચાલતો નહિ દોડતો આ એકલવીર કર્મવીર ના મૃત્યુનો પ્રસંગ ખુદ કૃષ્ણ ભગવાન જેવો જ નથી ?? પારધીના બાણથી વિંધાયેલા કૃષ્ણ અને ગોડસે ની ગોળીએ વિંધાયેલા ગાંધી ….
બહુ સરળ છે એટલે સમજાઈ ગયેલા તોય નથી સમજાતા હજી આ ગાંધીજી ….
જો આજે કોઈ ગાંધી હોય તો એને પોતાના લોકો સામે જ લડવું પડે છે ..પણ ફેસબુક થી એની વિચારધારા પવન પાંખે લાઈક ,ફોલો ,કોમેન્ટ દ્વારા જન જન સુધી પહોંચી જાય ..વ્હોટસ એપ અને એસ એમ એસની ફરી સ્કીમ થી એ કાર્યમાં પ્રાણવાયું (?) સિંચાઈ જાય નહીં ???!!!
જન્મદિવસ મુબારક હો ……..

Advertisements

5 thoughts on “મારે ગાંધીજીને સમજવા છે !!!!

  1. એકદમ જયાં સાવ નાના ભાઈએ પૂછ્યું,
    પ્રીતિજી,
    ગાંધીજી વિષેના આપના લઘુલેખના અનુસંધાને નીચેનું કાવ્ય આપના બ્લોગના વાચકોને અવશ્ય ગમશે.
    =====
    ‘તમે ગાંધીજીને જોયા હતા?’
    ત્યાં હું અચિંતો ને સહજ બોલી ગયો કે ‘હા’,
    અને એ ઓશિયાળી આંખથી જોઈ રહ્યો મુજને
    અને બબડી ગયો-
    ‘ત્યારે અમે તો હીંચતા’તા ઘોડિયામાં
    પેન-પાટી લૈ હજુ તો એકડાને ઘૂંટતા’તા રે અમે !’
    હું હવે કોને કહું કે ‘ના તમે,
    એ તો અમે ?’

    -પ્રિયકાન્ત મણિયાર

    પહેલી નજરે અછાંદસ લાગતું આ કાવ્ય ‘ગાલગાગા’ના નિયત આવર્તન ધરાવતું છંદોબદ્ધ મુક્તપદ્ય છે. આ નાનકડી કવિતામાં જે ધારદાર કટાક્ષ પિયકાન્ત મણિયારે કર્યો છે એ આજે
    પણ એટલો જ પ્રાસંગિક છે. ગાંધીજીને સાચા અર્થમાં કોણે જોયા છે?

    ધન્યવાદ.

    વલીભાઈ

    Like

  2. સોરી, ઉપરોક્ત પ્રતિભાવમાં કાવ્યની પહેલી લીટી અલગ પડી ગઈ હતી.
    =====
    એકદમ જયાં સાવ નાના ભાઈએ પૂછ્યું,
    ‘તમે ગાંધીજીને જોયા હતા?’
    ત્યાં હું અચિંતો ને સહજ બોલી ગયો કે ‘હા’,
    અને એ ઓશિયાળી આંખથી જોઈ રહ્યો મુજને
    અને બબડી ગયો-
    ‘ત્યારે અમે તો હીંચતા’તા ઘોડિયામાં
    પેન-પાટી લૈ હજુ તો એકડાને ઘૂંટતા’તા રે અમે !’
    હું હવે કોને કહું કે ‘ના તમે,
    એ તો અમે ?’

    -પ્રિયકાન્ત મણિયાર

    Like

    1. ek mahanubhav kadach sachu j kahi gaya chhe …sabarmati aashramma emna naam sathe e vichar lakhayelo chhe :
      aavanar pedhi kadach sachu pan nahin mane ke aavo koi manas aa pruthvi par janmyo hashe !!!! aavu j kaik ..shabdo thoda aada avala chhe ..pan ketlu sachu ???!!!
      aapni kavita pan gagarma sagar jevi j chhe !!! aapno khub khub aabhar aavi sundar kavita tankva mate ….

      Like

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s