રોલમોડલ

ભારત દેશ માં દીકરી માટેના અભિયાન શક્તિશાળી બની ગયા છે .દરેક દીકરી માટે કોઈ રોલ મોડલ હોય છે . દીકરી જ્યારે કોઈ ટોચની સિદ્ધિ હાંસલ કરે ત્યારે તેમાં માં નો ફાળો છે એમ અવશ્ય કહે છે ..
તો મારો સવાલ માત્ર એ છે કે એક દીકરી પોતાની ગૃહિણી માં ને કેમ રોલ મોડલ નથી માનતી??
એ જે કહેતી નથી એ જ એનું કારણ છે . સમજે પણ કહે નહીં . નારીવાદી ચળવળની આહલેક જગાવતી સ્ત્રીનો તેની માં માં અભાવ છે . તેની માં નિભાવે છે અને પોતાના માટે તો અભાવમાં ચલાવે છે .પોતાના આરોગ્યને પણ ગણકારતી નથી ..ચાહે તે કામકાજી મહિલા હોય કે ગૃહિણી હોય . હંમેશા પોતાના પતિની સલાહ પ્રમાણે ચાલતી , દરેક વાતમાં એનું અનુમોદન માંગતી ..
એટલે એને એવું જીવન નથી જીવવું હોતું .
હા, ક્યારેક બળવાખોર માં પણ હોય પણ ત્યારે છૂટાછેડા માં પણ પરિણામ આવે અને કલહ કંકાસ દેખાય . પોતાના હક્ક માટે લડતી માં તો કદાચ નથી સમજાતી …
આપણા સમાજ માં સ્ત્રી ને પોતાના તરફ માન ની નજરે જોવાની કેળવણી ભાગ્યેજ આપવામાં આવે છે .ત્યાગ એ જ આદર્શ ભાવના જે સમાજ માં અનિવાર્ય રૂપે સ્વીકાર્ય બને છે .દીકરી એક સંતાન નથી માત્ર દીકરી છે , પારકી અમાનત .
જો કોઈ માતાપિતાએ પોતાની દીકરીને દુઃખી કરતા સાસરિયા ને ત્યાંથી દીકરીને પોતાના ઘેર પાછી લાવીને તેને પહેલાં જેટલું જ માન સન્માન સાથે પુનઃ સ્થાપિત કરી હોત અને એવા ઘર માં કોઈ સમાજના બીજા બાપે પોતાની દીકરી વળાવવાનો ઇન્કાર કરી દીધો હોત તો સ્ત્રી પર જુલમ ગુજારવાની કોઈ હિમ્મત ના કરી શકે.
એક માં દીકરીની માર્ગદર્શક બની છે તો હવે દીકરીની સમય આવી ગયો છે કે તે બીજે રોલમોડલ શોધવાનો બદલે પોતાની માં ને યોગ્ય સ્થાન અપાવી પોતે રોલમોડલ બની જાય…

Advertisements

રત્ન કણિકા

મેં જિંદગીકા સાથ નિભાતા ચલા ગયા …..

યે જીવન હૈ ઇસ જીવનકા યહી હૈ યહી હૈ યહી રંગરૂપ ….

ક્યારેક આ બધા ગીતો આપણા જીવન માં બેકગ્રાઉન્ડમાં વાગતા હોય એવું લાગે , કોઈ ફિલ્મની કથા આપણા જીવનમાંથી પ્રેરણા લઈને બની હોય એવું પણ લાગે …

પણ એવું યોગાનુયોગે થયેલું હોય છે. એ વખતે આપણે સ્વ મુલ્યાંકન કરતા હોઈએ છીએ અને એક પ્રમાણ શોધીએ છીએ આપણા કર્મોને સત્યાપિત કરવાનું …આપણે જીતી ગયા હોઈએ તો આવી જરૂર લાગતી નથી . કદાચ એવું પણ હોય કે આપણી જીતવાની રીત ખોટી હોય . પણ આવું ત્યારે જ શોધીએ જ્યારે આપણે હારીએ. અને મજાની વાત એ છે કે જવલ્લે જ એવું બને કે આપણે સ્વીકારીએ કે હાર માટે જવાબદાર આપણે સ્વયં છીએ .. આપણી હાર માટે જવાબદાર આપણી નજરમાં બીજા લોકો, પરિસ્થિતિ, દુશ્મનો( લગભગ તો જે આપણી સાથે સહમત ના હોય એ બધા), નસીબ અને ભગવાન ….

Go inside yourself , you will find almost all reasons of your tensions along with their solutions too ….

થોડો પ્રયત્ન કરજો … જીવન પ્રવાસ જેવું લાગશે …

 

શ્રદ્ધાંજલિ જીવનની શ્રદ્ધાને

ક્ષણ સમીપ છે. જિંદગી ના અંતની અને મૃત્યુ ની પ્રાપ્તિ ની …એક આખે આખી વ્યક્તિ માટે એક હકીકત અનુભવાય કે હવે એના ઘર નો દરવાજો એ ક્યારેય નહીં ખોલે અને સ્મિત નહીં કરે , આવકાર નહીં આપે . એના ફોન નહીં આવે , ફેસબુક પર એની બર્થ ડે પર નોટિફિકેશન જોઈ ફોન નહિ કરી શકું . એક આખે આખી વ્યક્તિ જીવન માંથી ભૂંસાઇ જાય છે , એના અવાજ મૂક બની જાય છે , એક સ્મિતની સ્મૃતિ બધા માટે રુદન નું કારણ બને છે , એક રુદન જે શ્વાસ સાથે થંભી ગયું , એક અભીપ્સા જે કહી ના શકાઈ . થોડું જીવન સમજાયું અને મૃત્યુ પણ …

એક શૂન્યાવકાશ જે સમય પણ ભરી નહીં શકે કેમકે લાગણીના નાજુક તંતુ થી વણાયેલું પોત હતું એ  .

મન ઘણું બધું સમજી ગયું પણ સમજાવી ના શક્યું અને નહીં કહે …

સાર એટલો જ કે વ્યક્તિ જ્યારે જીવંત હોય ત્યારે એને ક્યારેય પોતાના કોઈ કર્મ થકી દુઃખી ના કરો . એના હાસ્યનું કારણ ના બની શકો તો કંઈ નહીં એના રુદન નું કારણ ક્યારેય ન બનો … ખબર નહીં ક્યારે એ અલવિદા લઈ લે અને આપણને પશ્ચાતાપ ની મોકો પણ ના મળે …

એક મૃત્યુ સાથે સંઘર્ષ કરતા કરતા હસ્તે મુખે જીવન જીવી ગયેલી અને જીતી ગયેલી મારી નાની બહેન કરતા વધારે સખી ….

મારી જ્યોતિને શ્રદ્ધાંજલિ ….

..ફરી મળીશ …..

વર્ષોના વાયરા ની ગતિ તો સૌથી તેજ હોય છે અને પરિવર્તન તો પ્રકૃતિનો અફર નિયમ ..ક્યારેક લાગે છે ફક્ત નામ નથી બદલાયું બાકી તો બધું જ બદલાતું રહે છે સમય ની સાથે તાલ મેળવતા અને મેળવવા માટે .. નદી જયારે ઉદગમ પર હોય ત્યારે ખુબ અવાજ કરે અને ઝડપ પણ કેટલી પણ જયારે સમુદ્ર પાસે જાય ત્યારે ઊંડાણ વધે અને ગતિનો ઠહરાવ લગભગ સ્થિરતા જેવો લાગે છે ..
આજે યુવાની ને ટકાવી રાખતા બધા જ પ્રયત્નો નું એક આગવું બજાર છે ..તમારો દેખાવ અને સ્ફૂર્તિ બધું જ અડીખમ રાખે એવો દાવો કરતુ પણ તોય શરીર ની પ્રકૃતિ તો કોઈ જાહેરખબર થી ભરમાતી નથી ..ધીરે ધીરે ઉંમર વધવા માંડે એમ ઘણો બધો આંતરિક બદલાવ જે કદાચ મહેસુસ ના પણ થાય એવો થતો જ રહે છે …
પહેલા વિચારતી કે મારી ભીતર તો વિચારોનો સમુદ્ર ભરેલો છે … અને ઠાલવ્યા કરતી ..જીવનના અનુભવો હતા તે જાણે ખૂટતા જ નહોતા ..પણ એક સત્ય ની ઝાંખી થઇ કે તમે તમારી કોઈ પણ કળા જે તમારી ભીતર હોય એ જયારે સ્વસ્થ મન હોય ત્યારે જ બહેતર વ્યક્ત કરી શકો છો અને સ્વસ્થ મન માટે જરૂરી છે કે તમારા શારીરિક ,આર્થિક ,સામાજિક બધાજ સંજોગો સકારાત્મક હોય ..
અને અનુભવે એ પણ કહ્યું કે જયારે સંજોગો સકારત્મક ના હોય ત્યારે જ ખરેખરી જિંદગી જીવાતી હોય છે જ્યાં કાલ્પનિક દુનિયા થી પરે જિંદગી જીવાતી હોય છે અને એમાં આપણે કદાચ પોતાની શક્તિઓ થી પરિચિત પણ થઇ શકીએ છીએ અને એમ પણ બને કે આપણી જાણ બહાર આપણે આપણો એક નવો પરિચય કરી લઈએ !!!!
હા …મારુ લખવાનું ઘણું ઓછું થઇ ગયું છે હમણાં હમણાં થી ..પણ હું જિંદગી થી રૂબરૂ થઇ શકી અને એનો અનુભવ એટલે નકરી હકીકત ..ક્યારેક આપણે કોઈ ધર્મના પુસ્તક માં હોય કે ફિલોસોફી ના પુસ્તક માં વાંચ્યું હોય અને યાદ પણ રહ્યું હોય પણ એનો અનુભવ થાય ત્યારે એના માટે કોઈ શબ્દ સૂઝતો જ ના હોય …
એક સત્ય નો સાક્ષાત્કાર થયો કે પોતાની જાત સાથે પ્રામાણિક રહી ને ,કદાચ સાવ એકલા ભલે પડી જવાય પણ પોતાનું કર્મ કરીને અને ધર્મ નિભાવીને ગમે તેટલી લાંબી અને મોટી કસોટી જીતી શકાય અને એનું પરિણામ આપણે ચાહિયે ત્યારે નહિ પણ આપણને જરૂર હોય ત્યારે આવે …
નાનપણ માં એક નાનકડું વાક્ય વાંચેલું ” જયારે બોલાવીએ ત્યારે નહિ પણ જયારે ખરેખર જરૂરિયાત હોય ત્યારે આવીને હાથ ઝાલી લે એ ઈશ્વર …”
“ઈશ્વર હંમેશા આપણી સાથે હોય છે પણ દુઃખમાં એ આપણને ખભે બેસાડી લે છે .”
ના હું ધાર્મિક નથી થઇ ગયી …પણ આ અનુભવ થયો ત્યારે લાગ્યું કે એક પણ દિવસ નિરર્થક નથી હોતો અને આપણા જીવનમાં એક સાર્થક અર્થ ભરી જાય છે ચાહે એ દિવસ આપણે હિસાબે સારો હોય કે ખરાબ ….
એક નાનકડું ઉદાહરણ પણ ગઈકાલ શરદપૂનમ નો દિવસ મને જિંદગી ની ઝાંખી જેવો લાગ્યો જીવનના અટપટા રસ્તા જેવો …
દિવાળીની સાફ સફાઈ કરતા બે ત્રણ તકિયા એનું કવર ફાડીને રૂ નીકળેલી હાલત માં બહાર આવ્યા .. કેટલાક જુના થઇ ગયેલા ..ખૂણામાં પડેલી એક જૂની પણ મારી પસંદની મજબૂત ચાદર હતી તે નીકળી …
જુના તકિયાના કવર લઈને એમાં પેલા રૂ વાળા તકિયા ફરી ભરીને હાથસિલાઇ કરી લીધી , પેલી જૂની ચાદર ની આજુબાજુ થી ના ઘસાયેલા કપડાં માંથી છ એક સરખા કવર સીવી લીધા … ઘરમાં લોટ દળવો પડે એમ હતો .. એક બાજુ બાકી રહેલા ત્રણ કવરનું સિલાઈ કામ ચાલે અને એક બાજુ ઘટી ચાલે .શરદ પૂનમ હતી એટલે સવારે જ વધારાનું દૂધ લઈને ગળ્યું કરીને ફ્રીઝમાં મૂક્યું …સિલાઈ અને ઘંટી નું કામ સાથે પૂરું થયું .પાછળ રહેતી સાફ સફાઈ કરવાનો સમય નહોતો કેમ કે પછી સાંજ માટે જમવાનું બનાવવાનો સમય થઇ જાય … ભજીયા માટે જોયું તો થોડું બેસન ખૂટે એવું હતું …મુખ્ય રસ્તા પરના બંસલ મોલ માં જવું કે પાછળ ના રોડ પાર આવેલા વિનાયક દુકાનમાં ??? દ્વિધામાં અટવાતી પૈસા અને થેલો લઈને ચાલતી નીકળી પડી તાળું મારીને ..તો અધવચ્ચે યાદ આવ્યું કે અરે પેલી બધા જ લોટ મળે છે તે કાકાની ઘંટી તો વચ્ચે આવે છે ને ???!! બસ ત્યાં જઈને બેસન અને ખાવાનો સોડા લીધો … હવે પ્લાન પ્રમાણે કાંદા બટાકાંનાં ભજીયા માટે એ લેવાના હતા ..શાકની લારીઓ પાસે આવી …લીલી છમ મેથી ની ભાજી અને બાજુમાં અમેરિકન મકાઈડોડા દેખાઈ ગયા. બસ એ જ તોલાવી ને એક મકાઈ ડોડો લઈને ઘેર આવી તો ભાજી સાફ કરીને મકાઈ ના ડોડા માંથી દાણા કાઢવાનું કામ વધેલું જ.. દૂધ બહાર કાઢીને પૌંવા પલાળ્યા અને ફટાફટ સ્પીડ માં બેઉ ભજીયા નું ખીરું તૈયાર કરી લીધું … ઘંટી સાફ કરી અને અંદરનો રૂમ પણ સિલાઈ કામ ના પથારા માંથી ચોખ્ખો કર્યો .. ત્યાંતો પતિદેવ હાજર અને પછી દીકરી પણ …ગરમાગરમ ભજીયા અને ચંદ્રને થોડી વાર ધરાવેલ દૂધ પૌંવા … ઉતાવળ માં કામ કરેલું પણ સ્વાદ દર વખત કરતા વધારે હતો અને ખુશી પણ …બાકીના કામ ધીરે ધીરે આટોપ્યા ત્યારે થયું બધું જ કામ થયું અને ધાર્યા કરતા સારું .. કાંદા બટાકા ની જગ્યા એ મેથી અને મકાઈ ના વડા …. જીવન પણ આમ જ આપણને ગૂંચવે છે પણ જયારે આપણે તૈયાર થઈને નીકળીએ ત્યારે એ જ આપણને સુખી બનાવવાના ઓપ્શન પણ આપે છે ..
હવે એ તમારા પર નિર્ભર છે કે તમે શું કરી શકો છો ???
ઘણું બધું કહેવું છે પણ હજી પ્રવાસ ચાલુ છે ..લખવા માટે શબ્દો અને નિરાંત ની શોધમાં છું ..ફરી મળીશ …..

દિલમાં જીવાય એ દોસ્તી

હેય બડી !!! દોસ્ત કેમ છે ???
અરે જેમ બધાએ માં બાપ બેન બધા ના દિવસ રાખ્યા છે એમ એક દોસ્ત નો પણ દિવસ મુકર્રર થઇ ગયો છે કેમ !! પણ અહીં કંઈક ગોટાળો થઇ જાય છે કે કરે છે ખબર નહિ પણ આ દિવસે આપણે શરૂઆત થી આજદિન સુધી ના દોસ્તો સાથે ની ખાટીમીઠી યાદ ને ઓરેન્જની જેમ માણવાને ને બદલે ચ્યુંઈંગમ ની જેમ ચાવ્યા કરીએ છીએ અને આજના દોસ્ત સાથે જ રહીને દોસ્તીદિન ઉજવીએ છીએ। .પણ આ તો એકાંત માં ઉજવવાનો અવસર છે દોસ્ત ..બધે બધું રવિવાર ના દિવસે એક ખૂણા માં બારી પાસે આંખો મીંચીને યાદ કરવાનો અવસર અને અનાયાસ ખડખડાટ હંસી પડવાથી ચુપચાપ આંસુ સરી પડવાનો અવસર કેમ ને !!!
આજ સુધી આપણે આપણા દોસ્તોની વાત કરી પણ એ દોસ્તો માટે આપણે કેવા ??? અને દોસ્તી શબ્દ વિષે આપણી ફિલોસોફી કઈ ??? દોસ્ત એટલે શું ?? એ આપણે આપણી અંદર ઝાંખીને જોયું છે ખરું ?? ઓહ ફરી કન્ફ્યુઝિંગ યાર !!! એટલે કે મિકી સાથે ની મારી દોસ્તી અને નિકી સાથે ની મારી દોસ્તી માં એક ઝીણો ફર્ક … મિકી મારા જેવો અને હું નિકી જેવો થવા ઝંખું ખરો … મિકી મારી નોટ્સ કોપી કરે અને નિકી સાથે પરીક્ષા માં ચોરીઓ કરવાનો સંબંધ …યેસસ્સ આપણે બે વ્યક્તિ પાસે જુદા છીએ અને બે વ્યક્તિ માટે જુદા પણ !!! મિકી મારી પાસે હૈયું ઠાલવે પણ હું અલકા પર વિશ્વાસ કરું એટલે એને જ બધું કહું ..રિયા મારા ગ્રુપમાં નથી પણ સિનેમા જવા માટે પરફેક્ટ મેચ અને કપડાંની પસંદગી પણ સરખી !!!
કેટલા કેટલા રંગ દોસ્તી ના યાર !!!!
મારી વાત કરું ??? હજી સુધી શરમાળ …આંગળીના વેઢે ગણાય એટલું જ લિસ્ટ …અરે એક હાથની જ આંગળીઓ ઓ કે …
કોઈ બે ને જોઉં જાણું સમજવાનો પ્રયત્ન કરું અને યોગ્ય લાગે તો દોસ્તી કરું ..આજ સુધી એવું બન્યું છે કે મારી દોસ્ત પાસેથી અપેક્ષા બહુ ઓછી હોય એટલે ઈગો પ્રોબ્લેમ પણ ઓછા રહ્યા છે ..ઈગોઈસ્ટિક દોસ્ત હોય એનો ઈગો પંપાળું તો નહિ એની વાત સાંભળી જો યોગ્ય ના હોય તો મૌન રહું અને જો ભૂલ હોય તો સોરી કહેવામાં કોઈ સંકોચ નહિ ..જેટલા સંબંધ જાળવી શકું એટલા જ રાખું ..
અને હા ફોન કરવાની ચોર ..ફોન પર જે કામ હોય તે જ ડાયરેક્ટ કરીને ફોન કટ .. વાર્તાઓ સાંભળું ખરી અને બહુ ઓછા કિસ્સા માં કહું …પણ લોકોની વાતો સાંભળતા લોકો વિષે સચોટ અભ્યાસ કરતી થઇ ગયી …
જે સંબંધ બાંધ્યો એને નિભાવવાનો ..હોઈ શકે કે મિકીના પ્રાયોરિટી લિસ્ટ માં હું પહેલા દસ માં ના હોઉં પણ મિકી મારે માટે ટોપ માં હોય ..એ આગ્રહ તો ક્યારેય નથી રાખ્યો કે હું જે સ્થાન આપું તે સામી વ્યક્તિ મને આપતી હોય … પણ વાર્ધક્ય ને ઉંબરે ઉભા રહીને અનુભવ્યું કે આટલાં વર્ષ સુધી જે પતિ પત્ની ના સંબંધ હતા તે વાળ ની સફેદી સાથે દોસ્તીમાં ક્યારે પલટાઈ ગયા સમજ નથી પડતી ..પેલા બધા નામની થોડી થોડી ઝાંખી રોજે રોજ કે ક્યારેક જોવા મળી જાય છે અને હું પણ બે યાર !!! રૂપ જોડે લડતી એમ એમની જોડે બિન્ધાસ્ત લડી લઉં છું ..બાળપણ ની કિટ્ટા બુચ્ચા અને સમોસા ખાવાની જિદ્દ મારુ બાળપણ યાદ કરાવી દે છે .. હવે પતિ પત્ની વચ્ચે શારીરિક આકર્ષણ ધીરે ધીરે ઓગળી રહ્યું છે અને દોસ્તી બેઉની નિખાલસતા થી ઉઘડી રહી છે .

જીવન વય ના પ્રત્યેક તબક્કે સતત બદલાતું રહે છે ..જયારે વય વધે છે ત્યારે અનુભવો વધે છે. પણ શારીરિક અને માનસિક ઘસારો અદ્રશ્ય પણે આપણામાં પગપેસારો કરી ચુક્યો હોય છે .. હવે નિરાંત હોય છે પણ નિરાંતને ભરી ભાદરી કરી શકે એવા જણ ની બડી ની કમી વર્તાય છે ..બધા પાસે સમય ની કમીનું રૂપાળું બહાનું હોય છે સામે વાળાને ઇગ્નોર કરવાનું ..અને હવે તો દોસ્તનું નામ જ ફ્લેશ થાય છે મશીન પર ફોરવર્ડ બનીને …
છેલ્લી પાટલી પર બેસતી મિતાલી ત્યારે તો દોસ્તીને લાયક નહોતી લાગતી પણ આજે સાચી હૂંફ થી એ મળે છે ત્યારે પેલા બધ્ધે બદ્ધાઓ ની કમી પુરી દે છે . પેલી વસુ જેની સાથે ધૂમ મસ્તી કરી છે એ હવે સામે મળે છે તો અજાણ્યા ની જેમ નજર ફેરવી લે છે ..
આજની પેઢી અપેક્ષા અને શરતો ની દોસ્તી કરી જાણે અને ઈગો પણ જલ્દી હર્ટ થાય …બે ચાર મહિના ફોન ના કર્યો હોય તો જાણે શું નું શું વિચારાઈ જાય !!!પણ વર્ષોના વિયોગ પછી મળીએ તો પણ અકબંધ તાજગી સાથે હોય એવી દોસ્તી ફક્ત એક જ વાર થાય અને એ પણ બાળપણ ની …
નીના ,,4-5 વર્ષની વયે યુપી થી આવેલા યુગલની મોટી દીકરી ..મારા થી એક વર્ષ નાની ..છુપન છુપાઈ , કૂકા ,પકડદાવ ,ઘરઘત્તાં એની સાથે રમેલા। .એના કૌટુંબિક સંબંધો ને લીધે બી એસ સી કર્યા પછી યુપી પાછી જતી રહી ..લગ્ન કર્યા ,બે બાળકો પણ થયા ..પતિ વચ્ચે થી વિદાય થયા … મારા પિયર થી ખબર મળતા .. એક દિવસ એણે મને ફોન કર્યો મારા પપ્પા પાસે થી નંબર લઈને ..ત્યારે અમારી ઉંમર 50 વટાવી ચુકેલી .. ક્યારેક થતા એ ફોન કહેતા કે દોસ્તી એવી હોવી જોઈએ કે વર્ષો પછી પણ કોઈને તમારી તલાશ રહે અને તલાશ કરવામાં એક કામિયાબ પણ રહે … એને ઇન્ટરનેટ ના આવડે . પણ દૂર ગયેલા દીકરાને લીધે સ્માર્ટ ફોન લીધો અને વ્હોટ્સ એપ શીખી એટલે તરત મને ફોન કર્યો …મારી પહેલી જ વાત હતી અરે તારો ફોટો મોકલ અને ધીરે ધીરે તારા પપ્પા મમ્મી અને ભાઈબહેનો ના પણ …
દિલમાં જીવાય એ દોસ્તી ,
પૈસામાં ખર્ચાય એ દોસ્તી ,
ઉજાગરા માં અંજાય એ દોસ્તી ,
ઊંઘમાં સપનું બની હજી દેખાય એ દોસ્તી …
આપણે પસંદ કરેલા આ સંબંધની ગરિમા ને જાળવવાની ક્ષમતા પણ આપણા હાથ માં જ હોય છે એટલે દોષ દોસ્તો નો નહીં ક્યાંક આપણો તો નથી ને ???!!!

FAIL

ફેઈલ ….
બહુ ભયંકર શબ્દ છે . માનવજાતના અસ્તિત્વ માટે .. એક દિશાહીન દોટ ના એક વળાંકે મળી જતું આ બોર્ડ તમારા પગને નહિ પણ મગજને બ્રેક મારે છે એ પણ પેલી ઇમરજન્સી બ્રેક .. બેલેન્સ જોખમાય છે : શરીર અને મનનું બેઉ નું ..આંખ આગળ અંધારું આવી જાય છે અને આગળ કશું સૂઝે જ નહિ .ત્યારે તમે શું કરો ??? થોડું કે વધારે રડી લઈએ / સિસ્ટમ ને પેટ ભરીને ગાળ આપીએ / શાંત એક ખૂણા માં બેસી રહીને થોડા સમય પછી સ્વસ્થ થવાનો પ્રયત્ન કરવાનો / કોઈનો ખભો શોધવાનો કે પછી એ સ્થળ અને વાતાવરણ થી કોઈ ગમતા સ્થળે થોડા સમય જતા રહેવાનું .. અથવા તો જીવનનો અંત લાવી દેવાનો પ્રયત્ન કરવાનો અને કદાચ સફળ થઇ જવાનું .. તમે જીવનને સમજ્યા છો ??? તમે જયારે જીવનથી વિમુખ થઇ જાવ છો ત્યારે તમે આ વાત ને બિનજરૂરી મહત્વ આપી દો છો કે તમે નિષ્ફળ થયા ..અરે તમે નિષ્ફળ ત્યારે જ થાવ છો જયારે તમે પોતાની જાતને નિષ્ફળ માનો છો …કોઈ સફળતા કે નિષ્ફળતા પહેલી કે છેલ્લી નથી હોતી … તમારી ખુમારી એને પહેલી કે છેલ્લી બનાવી શકે છે …
તમે ક્યારેય કશું પણ ક્રિએટિવ વિચારો છો ??? તમને શાળામાં એવો પીરીઅડ હતો ??? તમે કોઈ હોબી ક્લાસમાં જઈને ક્રિએટિવ વિચારી શકો એવી ટ્રેનિંગ લીધી છે ?? જાણું છું આનો જવાબ ના જ હોઈ શકે પણ હા હોવાની શક્યતા નકારી ના શકાય …
કાલે ફેસબુક પર શ્રી હંસલ ભલેચ ( કદાચ આ જ નામ છે ) દ્વારા લિખિત એક શેર કરાયેલી વાર્તા વાંચી . બે મિત્રો પડોસ માં ઘર લે છે અને કમ્પાઉન્ડ વોલ ની જગ્યા પાર વૃક્ષો વાવે છે બે લાઈન કરીને . એમાં થોડી ઠંડક પણ રહે અને સરહદ પણ સચવાઈ જાય .. એક મિત્ર નેટ પર સર્ચ કરીને શ્રેષ્ઠ ખાતર પાણી દવા વગેરે નાખે છે . બીજા પાસે બહુ સમય નથી હોતો અને પરિસ્થિતિ પણ થોડી નબળી . એ જયારે સમય મળે ત્યારે થોડી દેખભાળ કરી લે છે . જરૂરી હોય એ બધું કરી નાખે . પહેલા મિત્રના વૃક્ષો ઝડપભેર વિકસી ગયા . પાંદડા પણ લીલાછમ અને ઊંચાઈ પણ સરસ વધી . બીજા મિત્ર ના વૃક્ષ થોડા નીચા અને પાંદડા પણ પેલાના પ્રમાણ માં થોડા ઓછા લીલા …થોડા નબળા વિકસિત થયેલા ” લાગે ” .
એક દિવસ વાવાઝોડું આવ્યું . પહેલા મિત્રના બધા વૃક્ષો પડી ગયા અને બીજાના ઉભા રહ્યા અને સ્થિર જ રહ્યા …
આ બેઉ મિત્રો એક ખુબ જાણકાર માળી પાસે ગયા અને કારણ પૂછ્યું . તો માળીએ કહ્યું : પહેલા મિત્રે વૃક્ષ નો ઝડપી વિકાસ થવાનો રસ્તો કર્યો એને કારણે એ વૃક્ષો જમીન ની બહાર તો ખુબ વિકાસ કરી ગયા પણ એમના મૂળિયાં જમીન સાથે મજબૂત રીતે બંધાવા માં નિષ્ફળ રહ્યા એટલે એ પડી ગયા . બીજા મિત્રે એ વૃક્ષ ને જરૂર પૂરતું ખાતર જ પાણી આપ્યું એટલે એમનો ઉપરી વિકાસ ભલે અધૂરો લાગતો હોય પણ એ જમીન માં ઊંડે સુધી મૂળ લઈને જરૂરી પોષણ મેળવી શક્ય અને એટલે જ એ વાવાઝોડા માં ઉભા રહી શક્યા ….
આ નાનકડી વાર્તા માં આપણા આધુનિક જીવનની સામાજિક ,માનસિક સમસ્યાઓ નું સહજ નિદાન છે .. મશીનો ખરાબ નથી પણ માનવ સંપર્ક ને તોડીને મશીન પાર સંપૂર્ણ રીતે નિર્ભર થવું જરૂર ખરાબ છે . આજકાલ ના માં બાપ પોતાના સંતાન કહે એ જ સાચું સમજે અને સ્વતંત્ર વિકાસ થાય એ આશાએ એમની બધી વાત માની લે છે . સંતાન જો ભણવાની માર્કશીટ માં રેન્ક્ડ હોય અને 90+ હોય તો એ બોલે એ જ બ્રહ્મસત્ય જેવો ઘાટ થઇ જાય છે . પણ અનુભવની યુનિવર્સીટી નું ગણતર જો યોગ્ય રીતે માર્ગદર્શન આપી શકે તો ઘણા બધા પુલ બંધાઈ જાય અને નિષ્ફળતા ની ખાઈ માં અકસ્માતે કે મોતની છલાંગ ભરતા યૌવનને બચાવી લેવાય …
છેલ્લે એક સત્ય ઘટના તમને વિચારવા માટે મૂકી દઉં છું …
સંજની એક ખુબ તેજસ્વી વિદ્યાર્થી છે .. એને ડોક્ટર થવું હતું પણ પિતાની આર્થિક પરિસ્થિતિ એ ખર્ચ ને પહોંચી ના શકે એવી હોવાથી એ બીકોમ કરી સી એ કરવાનું શરુ કરે છે . સીધો બીજા વર્ષમાં પ્રવેશ મળી જાય છે . એ બીજા વર્ષમાંબીજા જ પ્રયત્ને લગભગ બધા વિષયો માં પાસ થાય છે . માતા અને પિતા પોતાની દીકરીની તેજસ્વીતા પર મુસ્તાક છે . રૂમમાં એસી લાગી જાય છે . કાર માં પિતા પોતે લેવા મુકવા જાય …બહેનપણીઓ સાથે એ એમકોમ જોઈન કરે છે જે ચાર સેમેસ્ટરમાં પૂરું થાય છે … સી એ અને એમ કોમ સાથે સાથે। ..બે નાવ પર સવારી .. એક મોટી કંપની માં ઓળખાણને જોરે આર્ટિકલશીપ કરે છે જ્યાં એને કંપની ને ખર્ચે વિમાનમાં દિલ્હી જવા મળે છે ..બેન હવા માં ઉડવા લાગે છે .. બીજા સેમેસ્ટરની ફાઇનલ પરીક્ષા વખતે ફરી કંપની એને દિલ્હી મોકલે છે ત્યારે એક સારી તક ના રૂપેરી મોહમાં બેન પરીક્ષા છોડીને દિલ્હી જાય છે . હવે જયારે સી એ ફાયનલ ની પરીક્ષા આવે છે . ત્યારે માં બાપ એને એના મનનું ધાર્યું કરવા દે છે . માર્ચ અને એપ્રિલ મહિનામાં બીજું સેમેસ્ટર , ચોથું સેમેસ્ટર અને સી એ ફાયનલ પરીક્ષાનું સમયપત્રક છે ..
સી એ માં એ પાસ માર્ક્સ તો લાવે છે પણ નિયમ મુજબ એગ્રેગેટ નથી થતા એટલે નવેસર થી બધા પેપર્સ ફરી આપવા પડશે એ રીતે ફેઈલ થાય છે …
આમાં સમસ્યા ફેલ થવાની નથી પણ એના સંજોગો જાતે કરીને ઉભા કરવાની છે . માંબાપ બધી રીતે પોતાની દીકરીના નિર્ણય ને સપોર્ટ કરે છે . સવારે છ થી રાત્રે બાર વાગ્યા સુધી ફક્ત અભ્યાસ અને અભ્યાસ પાછળ સામાજિક સંબંધો માં પણ કડવાશ ઉભી કરે છે . આ નિર્ણય નો વિરોધી સુર ને દુશ્મન સમજી બેસે છે . એક છોકરી એકલી કોઈના પણ સપોર્ટ વગર એકલી ઝઝૂમ્યા કરે છે ..
એક પ્રીમિયમ સંસ્થાની પરીક્ષાઓ અને એક સ્ટેટસ વાળો અભ્યાસ કરતા કરતા એક વધારે ડિગ્રીની ઘેલછા કેટલી યોગ્ય ??? અને આ બધા પછી જયારે એકલા નિષ્ફળતા ઝીરવવાની આવી ત્યારે ત્રણ વર્ષ માં બગડેલા સાચા સંબંધો માં કોઈ પાસે નહિ .. માં બાપ અને સંતાન ત્રણેવ નિરાશ !!!
શું ભણતર આ બધા માટે છે ?? તમે વિચારો અને સમજો ..સૌથી અગત્યનું તો સ્વસ્થ શારીરિક અને માનસિક જીવન જ છે અને એના મૂલ્ય ને સમજવાની તૈયારી હોય તો !!!
તમે શું માનો છો ??? પ્રયત્ન કરીને પાસ તો થવાશે પણ ભૂલ ક્યાં થયેલી અને કોણ કોણ જવાબદાર ??? ખાસ તો આપણી મૂડીવાદી માનસિકતા જેનો ક્યાંય પણ ઉલ્લેખ નથી કર્યો …

પૂજ્ય પપ્પા

પૂજ્ય પપ્પા ,
તમે અને મમ્મી નાના હતા અમે ત્યારે ઘરની ગંભીર વાતોની, મુશ્કેલીઓ ની એકલા જ ચર્ચા કરતા અને અમે પૂછીએ ત્યારે કહેતા નાના છો એટલે સમજ ના પડે હોં …!! અમે ફરી રમવા માંડતા . ખુશીઓ ની વાતો અમારી સાથે વહેંચતા અને દુઃખો ની ક્યારેય નહિ … અમને ફક્ત ખુશ જોવા માંગતા એટલે કદાચ તમે અમને કશું ખોટું કરીએ તો ધમકાવતા ,ખીજાતા અને ક્યારેક તો ભાઈને માર પણ પડતો … પણ આજે એના થકી મળેલા સદગુણની મહેંક અમારા જીવનમાં પ્રસરે છે ….
પપ્પા તમે હવે ઉંમરમાં મોટા થયા અને સ્વભાવે બાળક જેવા , તમે અમારી બાળહઠ પુરી કરતા અને અમે હવે તમારો હાથ પકડીને ચાલીએ છીએ . તમારું બાળપણ પણ માણીયે છીએ …
કદાચ ક્યારેક કશું છુપાવીએ છીએ પેલી વાત ની જેમ જ કે તમે દુઃખી ના થાવ ..
મન થાય છે ફરી એક વાર બાળક બનીને તમારી સાથે જઈએ ..
તમારી દીકરી ..